Thứ Tư, 20 tháng 1, 2021

The Hill we climb (Amanda Gorman)

 https://www.oprahmag.com/entertainment/a35268319/amanda-gorman-inauguration-poem-transcript/

NGỌN ĐỒI TA BƯỚC LÊN
Amanda Gorman

Chuyển ngữ Nguyễn Hoàng.

Khi ngày ấy đến chúng ta tự hỏi
tìm đâu ra ánh sáng trong bất tận tối tăm này?
Mất mát chúng ta mang đây,
một biển chúng ta phải vượt
chúng ta đã đương đầu trong lòng con thú dữ
chúng ta đã nhận biết lặng thinh không luôn có nghĩa hòa bình
Và những chuẩn mực và ý niệm 
về công chính là gì 
Nó không phải luôn luôn là "công-lí"
Và rồi bình minh lại là của chúng ta
trước khi chúng ta nhận biết
một cách nào đó chúng ta đạt được 
một cách nào đó chúng ta trải nghiệm
một đất nứoc không hề đổ vỡ 
chỉ là chưa hòan tất mà thôi
Chúng ta những kẻ kế nhiệm một quê hương và một thời kì 
Nơi một cô gái Đen gầy còm
hậu duệ của nô lệ và do một bà mẹ đơn thân nuôi dạy
có thể mơ thành tổng thống
để rồi thấy mình đang đọc thơ cho vị này 
Và vâng chúng ta còn lâu mới gọi là trau chuốt 
với tinh anh ta vẫn còn xa 
nhưng đó không có nghĩa chúng ta 
đang phấn đấu để tạo nên một nguyên khối tòan hảo  
Chúng ta đang phấn đấu để hình thành một mguyên khối với mục tiêu 
Để kết tập nên một đất nước cam kết cho mọi văn hóa, sắc màu, thuộc tính và thân phận của con người 
Và thế nên chúng ta chú mục không phải vào những gì đan xen giữa chúng ta
mà là những gì đứng trước chúng ta
Chúng ta khép lại sự chia cắt vì chúng ta biết, để đặt tuơng lai mình lên trên hết,
trước tiên chúng ta phải dẹp qua bên những khác biệt của mình
Chúng ta để vũ khí của mình xuống
để ta có thể vưon được tầm tay 
mà đến với nhau
Ta cầu hại cho chẳng một ai và mong hòa hợp cho tất cả    
Hãy để tòan cầu, nếu không là gì khác, xác nhận điều này:
Rằng cả khi đau buồn, chúng ta lớn lên
Rằng cả khi tổn thương, chúng ta hi vọng
Rằng cả khi mỏi mệt, chúng ta cố gắng
Rằng chúng ta sẽ mãi mãi ràng buộc với nhau, thắng lợi
Không phải vì ta rồi sẽ không bao giờ biết đến chiến bại
nhưng vì chúng ra sẽ không bao giờ gieo rắc rẽ chia
Kinh thánh bảo chúng ta dự kiến
mỗi người rồi sẽ ngồi dưói gốc nho và cây vả của riêng mình   
Và không một ai sẽ khiến họ sợ sệt
Nếu chúng ta phải sống cho chính thời đại mình
Thì chiến thắng không nằm nơi lưỡi dao 
Mà ở những cây cầu ta dựng xây nên 
Đó là thảm cỏ xanh từng được hứa hẹn 
Ngọn đồi ta sẽ bước lên 
Nếu chúng ta thật sự có gan
Vì bởi làm người Mĩ là còn hơn cả niềm tự hào chúng ta thừa kế 
đó là quá khứ ta đặt bước vào
và ta hóan cải nó ra sao
Chúng ta đã thấy một thế lực đã nhằm phá vỡ đất nứoc ta thay vì chia sẻ nó
Nhằm tàn phá đất nước ta nếu nó cố ý làm trì trệ đi nền dân chủ
Và thế lực ấy đã cận kề thắng lợi 
Nhưng trong khi dân chủ có thể bị làm cho trì trệ theo định kì
nó không bao giờ có thể thất bại vĩnh viễn 
Trong chân lí này
trong niềm tin này chúng ta tin cậy
Vì trong lúc ta hướng tầm mắt đến tương lai 
đôi mắt của lịch sử chú mục nhìn ta
Đây là thời của sự sám hối công chính
Chúng ta kinh sợ vào thời nó được khai sinh  
Ta không cảm thấy mình sẵn sàng làm kẻ kế thừa
của thời khắc kinh hoàng đến vậy 
nhưng từ trong ấy ta tìm ra sức mạnh 
để làm tác giả cho chương sách mới
Để trao hi vọng và tiếng cười cho chính chúng ta
Cho nên nếu như ta từng hỏi 
làm cách nào để ta có thể vượt qua thảm họa?
Thì giờ đây ta khẳng định
Làm sao thảm họa lại có thể thắng được ta?
Chúng ta sẽ không tiến bước ngược về sự đã từng
mà tiến về cái phải là.
Một đất nước bị xây xát nhưng tòan vẹn
nhân hậu nhưng cứng cỏi
dũng mãnh và tự do
Chúng ta sẽ không bị khiến phải quay đầu 
hay bị đe dọa làm cho gián đọan
vì chúng ta biết sự bất động và quán tính của ta
sẽ là di sản cho thế hệ kế tiếp
Những sơ xuất của chúng ta sẽ thành gánh nặng cho chúng
Nhưng có một điều chắc chắn:
Nếu chúng ta kết hợp lòng bao dung với sức mạnh,
và sức mạnh với quyền hạn,
yêu thương sẽ là di sản của chúng ta
và làm đổi thay quyền hạn bẩm sinh của con cháu chúng ta
Nên chúng ta hãy để lại một đất nước 
tốt đẹp hơn đất nước mà ta đã kế thừa
Mỗi hơi thở từ lồng ngực màu đồng của tôi,
chúng ta sẽ nâng thế giới tổn thương này thành một thế giới diệu kì
chúng ta sẽ vươn lên từ những ngọn đồi vàng dàn trải của miền tây, 
chúng ta sẽ vươn lên từ vùng đông bắc gió lộng
nơi cha ông ta đã phát khởi làm cách mạng 
chúng ta sẽ vươn lên từ những thành phố có hồ vây quanh của những tiểu bang trung tây,
chúng ta sẽ vươn lên từ miền nam chan hòa ánh nắng
chúng ta sẽ xây dựng lại, hòa giải và khôi phục 
và mỗi xó quen thuộc của đất nước ta và
mỗi góc gọi là đất nước ta,
nhân dân đa dạng và đẹp đẽ của ta sẽ bước ra,
mang thuơng tích và đẹp đẽ
khi ngày đến chúng ta bước ra khỏi vùng tối ám
rực cháy và không sợ hãi
Bình minh mới đơm hoa như ta nhìn thấy nó 
Vì ánh sáng luôn tồn tại,
chỉ cần ta can trường đủ để nhìn thấy nó
chỉ cần ta can trường đủ để trở thành. 
——————————————————————
“The Hill We Climb"

When day comes, we ask ourselves, where can we find light in this never ending shade?
The loss we carry, a sea. We must wade. 
We've graved the belly of the beast.
We've learned that quiet isn't always peace.
In the norms and notions of what just is, isn't always justice.
And yet the dawn is ours before we knew it. Somehow we do it.
Somehow we've weathered and witnessed a nation that it isn't broken, but simply unfinished.
We, the successors of a country and the time where a skinny Black girl descended from slaves and raised by a single mother can dream of becoming president only to find herself reciting for one.
And yes, we are far from polished, far from pristine, but that doesn't mean we are striving to form a union that is perfect.
We are striving to forge our union with purpose.

To compose a country, committed to all cultures, colors, characters, and conditions of man.
And so we lift our gaze, not to what stands between us, but what stands before us.
We close the divide because we know to put our future first, we must first put our differences aside.
We lay down our arms so we can reach out our arms to one another. We seek harm to none and harmony for all.
Let the globe, if nothing else say, this is true.
That even as we grieved, we grew.
That even as we hurt, we hoped. 
That even as we tired, we tried that will forever be tied together victorious.
Not because we will never again know defeat, but because we will never again sow division.
Scripture tells us to envision that everyone shall sit under their own vine and fig tree and no one shall make them afraid.
If we're to live up to our own time, then victory won't lie in the blade, but in all the bridges we've made.
That is the promise to glade the hill we climb.
If only we dare it's because being American is more than a pride we inherit.
It's the past we step into and how we repair it.

We close the divide because we know to put our future first, we must first put our differences aside

We've seen a force that would shatter or nation, rather than share it. 
Would destroy our country if it meant delaying democracy.
And this effort very nearly succeeded, but while democracy can be periodically delayed, it can never be permanently defeated in this truth.
In this faith we trust for while we have our eyes on the future, history has its eyes on us. This is the era of just redemption. 
We feared it in its inception.
We did not feel prepared to be the heirs of of such a terrifying hour, but within it, we found the power to author a new chapter.
To offer hope and laughter to ourselves.
So while once we asked, how could we possibly prevail over catastrophe? 
Now we assert how could catastrophe possibly prevail over us?We will not march back to what was, but move to what shall be a country that is bruised. 
But whole benevolence, but bold, fierce, and free.
We will not be turned around or interrupted by intimidation because we know our inaction and inertia will be the inheritance of the next generation.
Our blenders become their burdens, but one thing is certain.
If we merged mercy with might, and might with right, then love becomes our legacy, and change our children's birthright.
So let us leave behind a country better than one.

For there was always light. If only we're brave enough to see it.

We were left with every breath, my bronze pounded chest.
We will raise this wounded world into a wondrous one.
We will rise from the gold limbed hills of the West.
We will rise from the wind swept to Northeast where our forefathers first realized the revolution.
We will rise from the lake when cities of the middle Western States.
We will arise from the sun baked South.
We will rebuild, reconciled and recover and every known nook over a nation.
And every corner called our country.
Our people diverse and beautiful will emerge, battered and beautiful.
When day comes, we step out of the shade of flame and unafraid, the new dawn balloons, as we free it.
For there was always light.
If only we're brave enough to see it.
If only we're brave enough to be it.



Thứ Ba, 28 tháng 1, 2020

Những thiên thần của tôi

Khi chúng cười đó là lúc mặt trời lên trong bâu không khí mùa đông giá rét. Nụ cười trẻ thơ là nguồn sống của tuổi già. Khi tiếng cười con trẻ cất lên là lúc giục giã tuổi già có mùa thành tân tươi trẻ trở lại.
Đó là sức khỏe của tôi, là thanh xuân cuộc đời của tôi, là tương lai cuộc sống của tôi.


Thứ Sáu, 19 tháng 10, 2018

Thứ Năm, 5 tháng 7, 2018

Con đi xem pháo hoa

Sáng mở mạng nhận được tin nhắn có hình hai vợ chồng con đi xem pháo hoa chào mừng Independen Day. Chỉ là nhóm nhỏ pháo bung trên trời đen Arizona chứ không rộn ràng, hào nhoáng như người Mỹ thi pháo hoa ở Đà Nẵng. Con chỉ nhắn “đi xem pháo bông quốc khánh Mỹ nè ba”. Vợ có bầu sắp sinh mà hai vợ chồng đưa nhau đi coi pháo hoa vậy đó. Nhưng rồi cũng mừng cho con đã cập bến an toàn. Con sắp sinh của vợ chồng chúng chỉ nhắn về: ba đặt tên cho cháu đi ba. Rồi rất nhanh sau bao nhiêu lần nghĩ vẩn vơ trước đó về tên đưa trẻ tiếp nối đi truyền của mình tên này trên khác thì đêm lúc đó bật ra rất nhanh: An. Cái tên mà đưa trẻ nào mang thì trong bảng sắp thứ tự trẻ con đi học ở xứ sở cũng phải đứng đầu sổ, ngồi đầu lớp. Áp lực học hành nhưng lại là mong muốn cho cả đời mình và đời con mà đã chắc gì thoát số phận thiên định: an cư lạc nghiệp. An và Khang và Thịnh và Vượng. Mong thì mong thế. Ai chả mong nhưng được hay không thì chỉ có trời cho thì được. 
Con trăn trở tự lo tự quyết đã chục năm tha phương rồi. Nay mới gọi là tạm yên ổn để coi pháo hoa vậy đó. Trong cái hoan hỷ của muôn người âu cũng có phần mọn của hai con thụ hưởng. Vợ nó - Quỳnh đã qua lại hai bờ Thái Bình Dương vài bận để gắn kết tình chồng vợ. Con bé thật ngoan, hiền. Kiệm lời nhưng trọn tình trọn nghĩa.
Cầu mong cho hai con hạnh phúc - bách niên giai lão!

Thứ Tư, 8 tháng 11, 2017

Nhà thờ và cơn lụt

Một tuần nay từ hôm 03.11.2017 nghe báo thời tiết có bão. Tên cơn bão là Con Voi (Damrey)...
Rồi thì mưa mong mãi không thấy đến Saigon mà tận đâu đâu... 
Chúa nhật rồi thì coi trên tivi thấy bão vô đổ câu  tốc mái nhà, nước ngập ở Nha Trang, Phú Yên, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Thừa thiên - Huế...
Thấy đã buồn mà chưa buồn bằng chuyện ở Thái Bình có ngôi nhà thờ cổ, tường vàng, mái cao và các phù điêu mới đẹp làm sao. có chút rêu phong thì càng thêm phần cổ kính. Vậy mà giáo dân nơi đó chảng hiểu vì lý do gì đang đòi đập nhà thờ cổ để xây mới nhà thờ. Ôi chao ôi dân tôi ! Chả trách mà lúc nào cũng tự hào 4000 năm văn hiến mà tìm mỏi mắt chẳng có một lâu đài thành quách xưa.
dân miền biển mà không giữ được biển. Dân của đất này mà không giữ nổi một căn nhà thờ cổ thì bảo sao dân mình không mất gốc ?! Đáng buồn thay.  
Rồi thì bão lụt cũng trôi nước ra Biển Đông. Rồi thì đất lại phơi ra dưới nắng... Cuộc đời cứ trôi cứ trôi cứ trôi  
Không lẽ đất nước này chẳng còn một nóc nhà thờ cao để nâng đỡ tâm hồn Người ta đến gần với Thiên Chúa nữa hay sao ?!
Không thể hỏng mãi như bây giờ  !  

Thứ Năm, 23 tháng 7, 2015

Nếu Trên Đầu Mình Đã Mọc Đuôi Sam - Đỗ Trung Quân

Một bài thơ mới của tác giả bài thơ Quê Hương - nhà thơ Đỗ Trung Quân (nguồn từ trang Luc Phan family):

Tháng này Sài Gòn mưa ngâu
Nhưng thôi, miễn bàn vể thơ thẩn
Tôi nói thẳng
Cho mau
Đồng bào tôi ngoài biển vẫn bị nó cướp tàu
Đồng bào tôi ngoài biển vẫn bị nó túm đầu
Cướp cơm chim

Tôi nói thẳng
Thôi đi mấy cha, mấy anh cà vạt  phòng lạnh cách xa biển Đông ngàn dặm
Nhà anh chả ai cướp
Con anh chả ai đánh [đánh sao được, nó ở nước ngoài ráo cả]
Vợ anh chả ai hiếp [hiếp sao được, nhà anh có công an bồng súng đố thằng nào…]
Chỉ tủi thân cho đồng bào
Tàu thuyền rách nát.
Kiếm sống ở khu vực nhà mình vẫn bị ăn tát
Ăn bạt tai – đá đít
Ăn đạn AK
Bọn hải tặc đuôi sam  làm cha
Thậm chí làm ông nội.
Thơ không được chửi bậy
nhưng thôi đành
Tiên sư bố chúng mày bọn lưu manh!
Bạn bè gì ngữ ấy.
Thơ không được chửi bậy
Xin tha thứ cho thằng làm thơ này. Đọc tin đồng bào bị cướp trên biển thì mắt nó cay cay …
Cứ đàn áp đi…
Cứ bóp cổ đi…
Cứ kung-fu đi…
Cứ triệu tập đi…
Cứ lo hữu nghị đi…
Hỡi những người anh em máu đỏ da vàng
Hãy thử sờ lên đầu mình.Xem…
Đã mọc đuôi sam ?…
(Đọc tin trên báo Pháp luật thành phố ngày 14-7-2011)

Đỗ Trung Quân

hỉ, nộ, ái, ố, ai, tư... phải mạnh mẽ kết tinh trong tâm thì bộc lộ thành ngôn ngữ thơ. Thơ là đỉnh cao của ngôn ngữ tình cảm. Triết là đỉnh cao tư duy lý tính. Nhưng mọi sự phân định đều trở thành khập khiễng, khiên cưỡng. Tất cả, tất cả mọi thành tựu do người sáng tạo ra đều mang giá trị nhân văn. Đó là dấu ấn người trên hoàn cầu này từ khi loài người hiện hữu.
Bài thơ của Đỗ Trung Quân rất riêng theo kiểu của ông. Có thể là cực đoan. Có thể là hỗn láo. Tùy vào quan niệm riêng của mỗi người đối diện với tác phẩm của ông Quân. Nhưng đó là một kiểu tình yêu đồng bào trước họa xâm lược của kẻ cướp Trung Quốc được nhà nước ở đó bảo trợ.

Thứ Tư, 22 tháng 7, 2015

MẦU TÍM HUẾ, DỊU NHẸ BÂNG KHUÂNG

Mầu tím Huế thật nhẹ
Nồng nàn mà thoảng hương
Huế - tỉnh Thừa Thiên có Huế là miền non tươi, miền mơ mộng, miền hoài niệm. Chưa đến đâu mà tôi thấy đẹp như Huế. Đúng là Huế có chùa Thiên Mụ. Đúng là Huế có điện Hòn Chén. Đúng là Huế có núi Ngự Bình.v.v...
Nhưng Huế không có nơi nào đẹp và nên thơ bằng đồi Vọng Cảnh. Chiều chiều trai thanh gái lịch, từng gia đình từng đám bạn bè rủ nhau lên đồi hóng mát. Chưa có nơi nào tôi thấy thơ như nơi đó ! Chỉ đón nguồn gió từ phía tây thổi qua dãy Trường Sơn về tới Huế thì làn gió đã nhẹ lắm rồi, đã ngời ngơi mát lành. Gió như ca gió như thổng thức thành thơ (mà như Trương Tuyết Mai - người nhạc sỹ quên hương Huế) nói hộ bao người "ta ôm Huế vào lòng"... Đó là câu hay nhất bài ca. Đó là câu rất người nữ Huế - yêu đằm thắm, yêu mãnh liệt mà vẫn ngọt ngào thay (cho) vị đắng cay... Mà nói tới vị cay của Huế thì cũng thật là tình. Bún bò (xứ, kiểu) Huế ? Ai đã thử ẩm thực xứ này thì mới hiểu vài chục ngày đã nếm vị Huế rồi thì thế nào cũng phải ghé lại. Không thì thèm, không thì tương tư ẩm thực Huế có khi... không ngủ được ! xứ Thần Kinh mà. Cung Chúa, Lầu Hoàng Đế đất Thừa Thiên đã có núi Ngự Bình che chắn. Và ẩm thực xứ Thần Kinh cũng là ẩm thực của vua, quan thời nước Việt Nam đón người Pháp vào đây và uyển chuyển, hài hòa...
Thôi thì, lịch sử rồi cũng trôi qua...
Chỉ còn lại nền văn hóa. Văn hóa Thừa Thiên - Huế chính là Văn hóa Việt Nam tự ngàn đời kéo dài ra vô tận, ra cản hải ngoại - nơi đâu có người Việt Nam cư trú./.